Perşembe, Ekim 29CBS Akademi
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

3B Coğrafi Bilgi Sistemleri

tarihinde

3B Cbs, haritalamaya bir ‘z’ değeri dahil ederek veri toplama ve analizine derinlik  katar. Bu verilerinize yükseklik verilerini de dahil etmek anlamına gelir, ancak kullanıcıların bilgi katmanlarını eklemek için birçok seçeneği vardır. Örneğin, bir harita hangi parsellerin imar için en uygun olduğuna dahil bir boyut içerebilir. Üç boyutta çalışan cbs uzmanları, bulgularını gerçek dünyadaki sorunları daha doğru bir şekilde ele almak için sıklıkla uygulayabilirler. 3B modellerin yaratılması ve sürdürülmesi 2B olanlardan daha zor olsa da, bu teknolojinin çok faydalı olduğu sayısız 3B cbs uygulaması bulunmaktadır.

I3S Nedir ?

I3S, 3 boyutlu coğrafi içerikleri paylaşmak için kullanılan bir OGC standardıdır. OGC(Open Geospatial Consortium), Web Feature Service (WFS) ve Web Map Service (WMS) gibi yaygın olarak kullanılan formatlar tarafından desteklenen  uluslararası kabul görmüş standartlar ortaya koyan bir kuruluştur. Büyük alan kaplayan 3B verilerin depolanması ve görselleştirilmesi için geliştirilmiş pek çok lisanslı veya açık kaynak kodlu program vardır. .SLPK formatı bu web yayınının kaynak formatıdır.

LOD (Level of Detail) ve HLOD (Hierarchical Level of Detail) Nedir ?

  • LOD

Georeferanslı 3B vektör veriler şematik bir yapı içerisinde farklı detay seviyelerinde tutulur. Bu detay seviyeleri LOD0, LOD1, LOD2, LOD3, LOD4 şeklinde isimlendirilmiştir.

Bilgisayar grafiklerinde LOD hesaplanması, 3B modelden uzaklaştıkça veya nesne önemi, bakış açısı gibi diğer metriklere göre verinin karmaşıklığını azaltmayı hedefler. Veriye uzaktan ve hızlı bakılırken azalan görsel kalitesi genelde farkedilmeyecek durumda olur, veriye yaklaşıldığında ise kalite artar.

Lod Seviyeleri

  • LOD 0=Arazi Modelleri (2,5 Boyutlu DTM, Uydu Görüntüsü ile DTM’in kaplanması, Binalar taban alanı ya da çatı kenar poligonu ile gösterilebilir.)
  • LOD 1=Yapı Kütle Modelleri
  • LOD 2=Çatı Detaylı Yapı Modelleri (Çatı ve yapı detaylarının basitleştirilmiş olarak çizildiği gösterim şeklidir. Yapılara ait doku kaplamaları mevcut ise kaplama ile gösterim de yapılabilir.)
  • LOD 3=Mimari Modeller (dış) (Çatı ve duvar detaylarının belirgin olarak modellendiği, yapıya ait kapı ve pencere gibi açıklıklarının modellendiği detaylı 3B mimari gösterim şeklidir.)
  • LOD 4=Mimari Modeller (iç) (LOD3 seviyesine ek olarak bina içerisinin de modellendiği gösterim şekildir.)

 

  • HLOD

Hierarchical Level of Detail ya da Türkçe adıyla ‘Hiyerarşik Ayrıntı Düzeyi’ ; geniş ortamlara ait 3 boyutlu verilerin daha hızlı görüntülenmesi amacıyla sunulan bir algoritmadır. Bu yöntemle ortaya çıkartılan ‘shape’, milyonlarca çokgenden oluşan karmaşık CAD ortamlarını oluşturmak için kullanılmıştır.
HLOD oluşturma algoritması, bir LOD hesaplama algoritması ve hiyerarşik kümelenmenin kombinasyonunu kullanır. Temel LOD algoritması topolojik basitleştirmeyi sağlanalı ve nesneleri bir araya getirebilmelidir. LOD’lar sahne grafiğindeki her bir düğüm için hesaplandıktan sonra, algoritmamız HLOD’ları hiyerarşik biçimde hesaplar.

Cesium ve 3B Tiles, 3B modelleri uyarlamalı olarak yüklemek ve iyileştirmek için HLOD (Hierarchical Level of Detail) kullanırlar. Bu sayede görüntüleme yaparken; verilerin uzağındaysak düşük çözünürlüklü ’tiles’ oluşturulurken, yakınlaştırma yaptığımızda yüksek çözünürlüklü ’tiles’ oluşturur. Çözünürlük derecesi yükseldikçe veriye dair gördüğümüz detaylar da artmış olur.
Cesium’un 3B Tiles oluşturucusu, son versiyonunda yükleme süresini, ağ isteklerini ve bellek kullanımını azaltmak için ayrıntı düzeylerini atlama yoluna kullanmıştır ve bunu yaparken yüksek çözünürlükteki ’tiles’a öncelik verir.
Ayrıntı düzeylerini atlamak yükleme süresini ve bellek kullanımını %30 ile %50 arasında azaltmaktadır.

3B CBS nerelerde kullanılır? Başlıca örneklerini verelim:

Şehir Planlaması

Bugün, şehirlerin çoğu, su, elektrik ve yaşanacak alan gibi temel olanakların yetersizliği ile karşı karşıya. Sorun, kaynakların yanlış tahsis edilmesi ile ilişkilendirilebilir. 3B teknolojisinin coğrafi bilgi sistemlerine dahil edilmesi, devlet kurumlarının, mimarların ve mühendislerin bir şehirdeki bazı değişikliklerin nasıl görüneceğini ve bu değişikliklerin gelecek nesillerin ihtiyaçlarını nasıl karşılayabileceğini düşünmek, değerlendirmek ve analiz etmek için yardımcı olabilir. Tipik bir 3B model, alternatif çözümler bulmak ve acil durumları etkin bir şekilde ele almak için şehir planlamacıları tarafından kullanılabilecek bina bilgileri, uydu görüntüleri ve trafik verilerinden oluşacaktır.

Bina Bilgi Modellemesi

Bina bilgi modellemesi (BIM), tesislerin ve ilgili işlemlerin dijital gösterimlerini üreten bir teknolojidir. BIM, tesis yöneticilerine inşaat planlama aşamasından başlayarak yapıları yakından inceleme imkanı verir. BIM ve Coğrafi Bilgi Sisteminin birleşimi, sağlam bir model oluşturmak için gerekli bilgileri sağlar. 3B Coğrafi Bilgi Sistemleri ve BIM’in birleşimi, daha sonra verilerin daha ayrıntılı analizine olanak sağlayacak hatasız bina yönetim planları üretmeye yardımcı olabilir.  Örneğin, bir inşaat projesine zemin atmadan önce; çevresel etki, sürdürülebilirlik, afet hazırlığı ve varlık ve alan kullanımının nasıl optimize edileceğine dair sonuçlar çıkarmak için CBS ve BIM’den elde edilen bulguları gözden geçirebilirler. BIM ve 3B CBS, tarihi binaların korunması ve restorasyonunu  desteklemek için bir araya gelebilir. İrlanda, Dublin’deki kültürel miras alanları için Tarihi Bina Bilgi Modellemesi (HBIM) ve 3B CBS’yi kullanmıştı.

 

Kıyı Modellemesi ve Analizi

Bir ülkenin sahil şeridi, ithalat ve ihracat için çok önemli bir kapıdır ve dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ı, bir sahie 9.6 kilometrelik mesafe içerisinde yaşıyor. Ancak bu alanlar aynı zamanda kalkınma için çok sayıda zorluk oluşturuyor. Planlamacıların, nakliye limanları, balıkçılık ve madencilik faaliyetlerinin inşasını ve korunmasını, ve vahşi doğa koruma alanları için inşaat ve bakımını etkileyen faktörleri anlamalarında kritik öneme sahiptir. 3B CBS konusunda kaynakların verimli ve etkili bir şekilde planlanması, kıyıdaki ekonomik, çevresel hareketlerde bir düzeyde iyileşme sağlayabilir.

Sudaki tarama malzemesinin olası sonuçlarını gösteren 3B CBS haritalamasından elde edilen bulgular

  • Lidar topografik araştırmaları
  • Geçmiş çıkarma faaliyetlerinden elde edilen veri setleri
  • Kıyı değişimindeki eğilimler

Afete Müdahale

3B CBS, insanların ve toplumların doğal afetlerle daha iyi başa çıkmalarına yardımcı olabilir. Bir afet durumunda, ayrıntılı haritalama, afet müdahale ekiplerine, içinde bulundukları ortamdan haberdar olmalarını sağlayarak geniş bir fikir verebilir. 3B CBS uygulamalarını kullanarak sel ve taşkın analizleri ve pek çok başka analiz daha gerçekçi biçimde yapılabilmektedir. Bu, aşağıdaki gibi bilgileri de içerir:

  • Hareket noktasının uygun koordinatları ve ulaşılacak en iyi yol
  • Arazi tipi dahil alanın detayı
  • Düzgün tahliye için alternatif bir rota

 

 

 

kaynakça:

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.