Cuma, Eylül 25CBS Akademi
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

CBS’nin Temel Bileşenleri

tarihinde

1-Donanım (hardware) : CBS’nin işlemesini mümkün kılan bilgisayar ve buna bağlı yan ürünlerin bütünü donanım olarak adlandırılır.

2- Yazılım (software) : Coğrafik bilgileri depolamak, analiz etmek ve görüntülemek gibi ihtiyaç ve fonksiyonları kullanıcıya sağlamak üzere, yüksek düzeyli programlama dilleriyle gerçekleştirilen algoritmalardır.

3- Veri : CBS’nin en önemli bileşenlerinde biri de “veri”dir. Grafik yapıdaki coğrafik veriler ile tanımlayıcı nitelikteki öznitelik veya tablo verileri gerekli kaynaklardan toplanabileceği gibi, piyasada bulunan hazır haldeki veriler de satın alınabilir.

4- İnsan : İnsanlar gerçek dünyadaki problemleri uygulamak üzere gerekli sistemleri yönetir ve gelişme planları hazırlar. CBS kullanıcıları,sistemleri tasarlayan ve koruyan uzman teknisyenlerden günlük işlerindeki performanslarını artırmak için bu sistemleri kullanan kişilerden oluşur.

5- Yöntemler : Başarılı bir CBS, çok iyi tasarlanmış plan ve iş kurallarına göre işler. Bu tür işlevler her kuruma özgü model ve uygulamalar şeklindedir.

 

DONANIM

Coğrafi bilgi sistemleri projeleri, yapılış amaçlarına göre farklı büyüklükteki verilerden oluşur. Masaüstü, web ve mobil ortamlarda yönetilme gereksinimleri doğrultusunda üzerinde çalışan yazılımları yöneten CBS donanımları, projelerin performansını her ortamda optimize ederek yönetebilmelidirler. CBS projeleri kurgulanırken kullanılacak yazılım ve bu yazılımların üzerinde çalışacağı donanım altyapısı yeterli düzeyde kurgulanmalıdır. CBS projeleri ne kadar iyi tasarlanırsa tasarlansın uygun donanım altyapısına sahip değillerse yönetilemez.

YAZILIM

Coğrafi bilgi sistemleri projeleri CBS yazılımları ile oluşturulur ve yönetilirler. CBS yazılımları coğrafi verilerin üretilmesi, depolanması, görüntülenmesi ve analiz edilebilmesi için gerekli fonksiyonları ve araçları sağlarlar. Coğrafi bilgi sistemleri yazılımları temelde bir ilişkisel veri tabanı yazılımını yönetirler ve proje sürecinde oluşturulan verileri bu veri tabanı yazılımına yazarak depolanmasını sağlarlar. Coğrafi bilgi sistemleri yazılımlarının; ilişkisel veri tabanı yönetim sistemi yazılımlarına entegre olabilmesi, diğer CBS yazılımlarının ürettikleri verileri okuyabilmesi, kendi ürettikleri CBS verilerini farklı  formatlarda yazabilmesi, CAD verilerini okuyabilmesi ve GIS yapısında dönüştürebilmesi,topolojik hataları toplu olarak bulup düzeltebilmesi gibi temel yeteneklere sahip olmaları gereklidir. CBS yazılımları, veri girişi, çizim, görüntüleme, sorgulama, analiz, raporlama, haritalama, etiketleme fonksiyonlarını gerçekleştirebilmeli, ayrıca veri toplama ve güncelleme amacıyla merkezi ve çok kullanıcılı coğrafi veri sunucusunda ki veritabanları üzerinde de okuma, yazma ve sorgulama işlemlerini gerçekleştirebilmelidir.

 

VERİ

CBS projelerine harcanan toplam proje süresinin ve projeye maliyetinin %70-80’ini CBS proje verileri oluşturmaktadır. Metaveri, ‘verinin verisi’ demektir. Coğrafi bilgi sistemlerinde üretilen ve kullanılan verilerin doğruluğu, güvenilirliği ve standardizasyonu son derece önemlidir. Bu nedenle verilerin kimliği olan metaveriler CBS’de büyük önem arz ederler.Metaveri, veriye ulaşım, veriyi paylaşım ve verinin kullanıma açılan veri katmanları hakkında fikir sahibi olunmasını sağlar.  Bir veriye ait meta veri bilgisi, verinin kim tarafından ne zaman, hangi projeksiyon ve koordinat sisteminde hangi formatta üretildiği, ölçeği, konum ve öznitelik doğruluğu gibi çok önemli bilgileri içerir.

İNSAN

Coğrafi bilgi sistemlerinin en önemli temel bileşeni ‘insan’dır. Bu sistemleri kuran, yöneten, geliştiren ve yaşatan en değerli faktör CBS konusunda yetişmişiş gücüdür. CBS’nin çok bileşenli bir olgu olması ve her bileşeninin ayrı bir uzmanlık gerektirmesi, bu konuda gereksinim duyulan uzman iş gücünün önemini ortaya çıkarır. CBS’nin en önemli aşaması olan ‘proje kavramsal tasarım’ sürecinin çok katılımlı olarak esnek yapıda belirlenmesi gereklidir. Bu süreçte verilen kararlar her aşamayı doğrudan etkileyecek, olası bir eksiklik ve hatada geri dönüş maliyeti çok yüksek olabilecektir. Bu süreçte projede çalışacak tüm uzmanların bir araya gelerek doğru tasarıma karar vermeleri gerekir. CBS projeleri, saha çalışmasını gerçekleştirenler, veri tabanı yönetimini yapanlar, veri giriş operatörleri, veri işleyici uzmanlar ve son kullanıcıların bir arada senkronize çalışması gereken bir sistemler bütünüdür. Dolayısıyla her CBS projesi için iş gücünü oluşturan bu kadrolar ne kadar doğru ve yeterli kurulursa CBS projeleri de o denli başarılı olacaklardır.

 

YÖNTEMLER

Coğrafi bilgi sistemleri birçok bileşenin bir arada senkronize yönetilebilmesini gerektirir. Projelerdeki veri, kaynak, insan, para, risk, kalite,standartlar ve zaman bileşenlerinin her birisinin kendi içerisinde ve bir arada yönetilmelerinde proje öncesi, proje süreci ve proje sonrası belirlenecek yöntemler CBS projelerinin başarılı olup olmayacağının da belirleyicisi olacaktır. Coğrafi bilgi sistemlerinin sürdürülebilirliğini ve güncel kalmalarını sağlamak belirlenecek ve uygulanacak yöntemler sayesinde mümkün olabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.